Zależność między nosem a uchem – dlaczego ucho zatyka się przy katarze?

Połączenie ucha z nosem – funkcje trąbki słuchowej

Ucho zatyka się przy katarze z powodu budowy anatomicznej. Kluczową rolę odgrywa tutaj trąbka słuchowa, inaczej trąbka Eustachiusza. Jest to wąski kanał o długości ok. 3–4 cm, który stanowi połączenie nosogardła z jamą bębenkową w uchu środkowym. Nosogardziel to górna część gardła i tylna część nosa, co wyjaśnia ich bezpośrednie połączenie.

Trąbka słuchowa odpowiada za wyrównanie ciśnienia po obu stronach delikatnej błony bębenkowej, a także odprowadzanie wydzieliny z ucha środkowego. Jej drożność poprawia się podczas przełykania lub ziewania. Normalnie jej praca jest niewyczuwalna, choć szczególnie istotna. Zwężenie światła tego przewodu może powodować zmianę ciśnienia i wciąganie błony bębenkowej.

Co jest najczęstszym powodem zatkania ucha przy katarze?

Zanim sięgniesz po sprawdzone sposoby na zatkane ucho przy katarze, warto poznać przyczynę takich dolegliwości. Otóż katar, czyli wzmożony wyciek z nosa, w rzeczywistości jest jednym z objawów nieżytu nosa. Jest to stan, w którego przebiegu dochodzi do obrzęku i przekrwienia śluzówki nosa i zatok, a także wzmożonej produkcji wydzieliny i kichania. Powodem może być infekcja wirusowa (przeziębienie) lub bakteryjna górnych dróg oddechowych, a także alergia.

W przebiegu wymienionych schorzeń obrzęk może obejmować nie tylko błony śluzowe nosa, ale też nosogardła – włącznie z ujściem trąbki Eustachiusza. Konsekwencją są:

• zwężenie kanału trąbki słuchowej lub jego całkowite zamknięcie,
• utrudniony przepływ powietrza,
• zaburzenia ciśnienia w uchu środkowym.

Obrzęk trąbki słuchowej spowodowany katarem sprawia, że w uchu powstaje podciśnienie, które „wciąga” błonę bębenkową do środka. Wówczas możesz mieć wrażenie zatkanego ucha, ale też inne objawy. Błona odpowiada za nasilanie i przekazywanie fal akustycznych dalej. Jej nieprawidłowe odchylenie tłumi dźwięki. Może też powodować szumy i piski. Niekiedy pojawia się uczucie pełności i rozpierania w uchu, a nawet ból nasilający się głównie podczas przełykania.

Kiedy zatykanie może wskazywać na zapalenie ucha?

Gdy w trąbce słuchowej rozwija się obrzęk, wydzielina nosowa może w niej zalegać. Sprzyja to namnażaniu się bakterii i rozwojowi stanu zapalnego. Drobnoustroje mogą też przedostawać się bezpośrednio z nosa do ucha środkowego. Uczucie zatkanego ucha może więc wskazywać nie tylko na przejściowy obrzęk, ale też poważniejsze powikłanie, któremu może towarzyszyć gorączka, ból, pogorszenie słuchu czy uczucie wody w uchu.

U dzieci trąbka Eustachiusza jest węższa, dwukrotnie krótsza i bardziej pozioma w porównaniu do osób dorosłych. Z tego powodu to właśnie najmłodsi są szczególnie narażeni na zatykanie ucha przy katarze, ale też powikłania w postaci stanu zapalnego ucha środkowego. U dorosłych zatykanie ucha po katarze jest częstsze w przypadku infekcji występujących przy obniżonej odporności.

Jak sobie poradzić z zatykaniem ucha przy katarze?

Podstawą łagodzenia ogólnych objawów przeziębienia jest przywrócenie drożności nosa. Zmniejszając obrzęk, redukujemy dyskomfort. W tym pomagają zwłaszcza:

• inhalacje – nawilżają tkanki i upłynniają zalegające wydzieliny;
• płukanie nosa specjalnymi preparatami – w celu upłynnienia wydzieliny;
• nawilżanie powietrza – wilgotne powietrze zapobiega dalszemu wysychaniu śluzówki;
• metody wyrównujące ciśnienie – szybką ulgę może przynieść m.in. ziewanie, przełykanie, próba Valsalvy.

Prawidłowe łagodzenie objawów infekcji górnych dróg oddechowych czy alergii powinno skutkować pozbyciem się wrażenia zatkanego ucha. Ważne jest jednak, aby nie lekceważyć tego objawu. W części przypadków dochodzi do powikłań. Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż kilka dni, a także, gdy pojawiają się po ustąpieniu ogólnych symptomów przeziębienia – wskazana jest wizyta u lekarza, który oceni stan ucha.

Źródła:

1.     https://www.termedia.pl/Co-wiadomo-o-diagnostyce-i-leczeniu-dysfunkcji-trabki-sluchowej-,11,56279,1,0.html
2.     https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/lista/88673,uczucie-zatkanego-ucha
3.     https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.3.2.
4.     https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/lista/98890,ostra-niedroznosc-trabki-sluchowej

LIX/21341/03/26