Problem dotyczy nie tylko samych dzwonów. Emocje budzi również nagłośnienie wykorzystywane podczas praktyk religijnych oraz możliwość skutecznego reagowania na dźwięki, które docierają do pobliskich mieszkań. Spór koncentruje się wokół pytania, gdzie kończy się swoboda sprawowania kultu, a zaczyna prawo mieszkańców do ochrony przed nadmiernym hałasem.
Posłowie PiS chcą zmienić przepisy tak, aby ograniczyć możliwość stosowania restrykcji dotyczących hałasu związanego z kultem religijnym. Projekt nowelizacji Prawa ochrony środowiska, który we wrześniu 2026 roku trafił do Sejmu, zakłada wyłączenie dzwonów kościelnych spod części ograniczeń oraz rozszerzenie wyjątku dotyczącego używania urządzeń nagłaśniających. Nie oznacza to jednak automatycznej zgody na emitowanie dźwięku bez żadnych ograniczeń. Projekt musi przejść dalsze etapy procedury legislacyjnej.
Co dokładnie chcą zmienić posłowie?
Pierwsza propozycja dotyczy decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu. Obecnie organ ochrony środowiska może wydać taką decyzję, gdy pomiary wykażą przekroczenie obowiązujących norm poza terenem zakładu. Autorzy projektu chcą wyłączyć z tej procedury hałas pochodzący z instalacji lub systemów nagłaśniających związanych z kultem religijnym.
Druga zmiana obejmuje zasady korzystania z nagłośnienia. Obecne przepisy przewidują wyjątki od zakazu używania urządzeń nagłaśniających na określonych terenach, między innymi podczas uroczystości związanych z kultem religijnym. Posłowie proponują szersze sformułowanie „praktykowanie kultu religijnego”. Ma ono objąć także regularne korzystanie z nagłośnienia, a nie wyłącznie okazjonalne uroczystości.
Dzwony a prawo do ciszy
W uzasadnieniu autorzy projektu podkreślają znaczenie dzwonów dla tradycji religijnej i kulturowej. Zwracają również uwagę na rozbieżności w orzecznictwie, które ich zdaniem utrudniają przewidywanie rozstrzygnięć w podobnych sprawach. Wskazują przy tym na konflikt między wolnością wyznania a prawem jednostki do ochrony przed uciążliwym hałasem.
Wcześniejsza analiza Biura Analiz Sejmowych dotycząca skarg na dzwony zwracała uwagę na istotne rozróżnienie: przepisy przewidują wyjątki dla urządzeń nagłaśniających używanych podczas uroczystości religijnych, ale samo regularne bicie dzwonów nie zawsze spełnia warunki takiego wyjątku. Ekspertyza wskazywała też, że problem może wynikać ze sposobu stosowania prawa, a nie wyłącznie z jego treści.
Czy kościoły będą mogły dzwonić bez ograniczeń?
Nie. Projekt nie ustanawia wprost zasady, według której każdy dzwon może działać bez względu na porę, natężenie dźwięku czy jego wpływ na otoczenie. Znaczenie będzie miała ostateczna treść przepisów oraz sposób ich interpretacji. Do czasu ewentualnego wejścia nowelizacji w życie obowiązują dotychczasowe regulacje.
Projekt posłów PiS pozostaje na etapie prac parlamentarnych. Sejm skierował go do konsultacji społecznych, które mają potrwać do 18 października 2026 roku. Ostateczny kształt zmian zależy od dalszych decyzji legislacyjnych...
Dla osób mieszkających w pobliżu kościołów najważniejsze pozostaje więc to, że sama propozycja nie zmienia jeszcze ich sytuacji prawnej. Może jednak rozpocząć kolejny etap sporu o to, jak pogodzić praktyki religijne z prawem do odpoczynku i ochrony przed uciążliwym hałasem.
Źródła:
Sejm RP – projekt nowelizacji Prawa ochrony środowiska, RPW/31346/2026 – status prac, wnioskodawcy i zakres propozycji.
Biuro Analiz Sejmowych – analiza dotycząca skarg na dzwony kościelne – dotychczasowe przepisy, wyjątki dla kultu religijnego i problemy interpretacyjne.
Sejm RP – materiały dotyczące petycji w sprawie hałasu związanego z kultem religijnym – argumenty dotyczące praw mieszkańców, kompetencji organów i ochrony przed nadmiernym hałasem.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.