Obowiązkowa rejestracja drobiu. Kiedy właściciel musi zgłosić kury?

Podstawa prawna i cel regulacji

Zasady wynikają z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie środków zwalczania chorób u drobiu (Dz.U. 2026 poz. 335). Przepisy zostały wydane w oparciu o ustawę o zdrowiu zwierząt oraz unijne rozporządzenie 2016/429.

Ich głównym celem jest ograniczenie ryzyka rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych, w szczególności rzekomego pomoru drobiu, oraz wzmocnienie systemu bezpieczeństwa epizootycznego w gospodarstwach.

Obowiązek zgłaszania utrzymywania drobiu

Rozporządzenie wskazuje, że w zakładach utrzymujących drób obowiązuje nakaz:

„zgłaszania powiatowemu lekarzowi weterynarii miejsc, w których są utrzymywane drób lub inne ptaki”

Oznacza to, że każda działalność wykraczająca poza prywatne, całkowicie domowe utrzymywanie ptaków może podlegać obowiązkowi zgłoszenia.

Jednocześnie przepisy przewidują wyłączenia dla ptaków utrzymywanych wyłącznie w pomieszczeniach mieszkalnych, co w praktyce oznacza, że małe, niekomercyjne hodowle mogą być zwolnione z części formalności.

Zakazy i nakazy w utrzymywaniu drobiu

Nowe przepisy wprowadzają szereg obowiązków związanych z bezpieczeństwem hodowli. W szczególności zakazuje się między innymi:

• pojenia drobiu wodą ze zbiorników dostępnych dla dzikich ptaków,

• wprowadzania do gospodarstwa zwłok dzikich ptaków,

• utrzymywania drobiu w warunkach umożliwiających kontakt z dzikimi ptakami.

Jednocześnie nakazuje się:

• zabezpieczenie paszy i ściółki przed dostępem zwierząt,

• karmienie i pojenie w sposób ograniczający kontakt z dziką fauną,

• codzienną kontrolę stanu zdrowia drobiu,

• prowadzenie dokumentacji dotyczącej objawów chorobowych.

Bioasekuracja i organizacja gospodarstwa

Szczególnie rozbudowane są przepisy dotyczące bioasekuracji w gospodarstwach, które sprzedają drób lub jaja. W takich miejscach wymagane jest m.in.:

• stosowanie mat i niecek dezynfekcyjnych przy wejściach i wjazdach,

• używanie odzieży ochronnej przez osoby mające kontakt z drobiem,

• regularna dezynfekcja sprzętu i pomieszczeń,

• prowadzenie rejestrów wejść osób i pojazdów,

• zabezpieczenie miejsc przechowywania paszy i odpadów,

• systematyczne zwalczanie gryzoni i szkodników.

W gospodarstwach utrzymujących średniorocznie ponad 350 sztuk drobiu wymagane jest dodatkowo wdrożenie planu bioasekuracji obejmującego podział na strefy czyste i brudne oraz szczegółowe procedury higieniczne.

Szczepienia i kontrola zdrowia

Rozporządzenie wprowadza obowiązek szczepień kur i indyków przeciwko rzekomemu pomorowi drobiu w gospodarstwach o charakterze produkcyjnym. Dodatkowo zakazuje się sprzedaży kur niosek niezaszczepionych przed ukończeniem 16. tygodnia życia.

Przewidziano także obowiązek badań laboratoryjnych poziomu przeciwciał, a wyniki takich badań muszą być przechowywane przez hodowcę zgodnie z przepisami.

W przypadku niewystarczającej odporności stad, powiatowy lekarz weterynarii może nakazać modyfikację programu szczepień i bioasekuracji.

---

Obowiązek reagowania na objawy chorób

Każdy posiadacz drobiu ma obowiązek niezwłocznego zgłaszania niepokojących objawów zdrowotnych, takich jak:

• zwiększona śmiertelność,

• spadek pobierania paszy i wody,

• objawy neurologiczne,

• biegunki i duszności,

• nagły spadek nieśności.

Przepisy nakładają obowiązek zgłoszenia takich przypadków do Inspekcji Weterynaryjnej lub lekarza weterynarii.

Ograniczenia dodatkowe i zasady bezpieczeństwa

Rozporządzenie wprowadza również m.in.:

• zakaz pracy przy drobiu przez osoby uczestniczące w polowaniu na ptaki w ciągu ostatnich 48 godzin,

• obowiązek zabezpieczenia gospodarstw przed dostępem dzikich zwierząt,

• konieczność utrzymywania czystości wokół budynków hodowlanych,

• obowiązek prowadzenia dokumentacji dezynfekcji i padnięć drobiu.

Podsumowanie

Nowe przepisy z 2026 roku znacząco rozszerzają obowiązki hodowców drobiu, szczególnie w zakresie bioasekuracji i kontroli zdrowia stad. Jednocześnie utrzymano rozróżnienie pomiędzy hodowlą przydomową a działalnością komercyjną, co oznacza, że niewielkie, niehandlowe kurniki pozostają w uproszczonym reżimie prawnym. Celem regulacji jest przede wszystkim ograniczenie ryzyka epidemii chorób drobiu i poprawa bezpieczeństwa żywnościowego.