Premier zdecydował. Służby pozostają w podwyższonej gotowości

Premier Donald Tusk podjął decyzję o przedłużeniu obowiązywania stopni alarmowych CHARLIE, BRAVO oraz BRAVO-CRP. Zgodnie z opublikowaną dzisiaj, 26 sierpnia informacją Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, podwyższone środki bezpieczeństwa będą obowiązywać do 30 listopada 2026 roku, do godziny 23:59. Decyzja obejmuje zarówno wybrane obszary infrastruktury kolejowej, jak i pozostałe terytorium Polski oraz cyberprzestrzeń.

Trzeci stopień alarmowy CHARLIE został utrzymany na obszarach linii kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. oraz PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa Sp. z o.o. Na pozostałym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nadal obowiązywać będzie drugi stopień alarmowy BRAVO. Przedłużono również obowiązywanie stopnia BRAVO wobec polskiej infrastruktury energetycznej znajdującej się poza granicami kraju. Jednocześnie na całym terytorium Polski nadal obowiązuje drugi stopień alarmowy CRP, czyli BRAVO-CRP, odnoszący się do zagrożeń w cyberprzestrzeni.

Decyzje dotyczące wprowadzania i przedłużania stopni alarmowych podejmowane są na podstawie ustawy z 10 czerwca 2016 roku o działaniach antyterrorystycznych. System obejmuje cztery poziomy zagrożenia, a każdy kolejny stopień oznacza konieczność zastosowania bardziej intensywnych działań zabezpieczających przez odpowiedzialne służby i instytucje.

BRAVO jako środek prewencyjny

Drugi stopień alarmowy BRAVO ma charakter przede wszystkim prewencyjny. Jego utrzymywanie związane jest z aktualną sytuacją geopolityczną w regionie, w tym z działaniami o charakterze hybrydowym przypisywanymi Federacji Rosyjskiej i Białorusi oraz konsekwencjami trwającej agresji Rosji przeciwko Ukrainie.

Stopień BRAVO może zostać wprowadzony w sytuacji zwiększonego i przewidywalnego zagrożenia wystąpieniem zdarzenia o charakterze terrorystycznym, gdy nie udało się jednak wskazać konkretnego celu potencjalnego ataku. Oznacza to, że służby i administracja publiczna działają w warunkach podwyższonej gotowości, prowadząc dodatkowe działania kontrolne i zabezpieczające.

W czasie obowiązywania tego stopnia możliwe jest między innymi zwiększenie liczby kontroli w miejscach, w których gromadzi się wiele osób. Dotyczy to również obiektów użyteczności publicznej i innych miejsc uznawanych za potencjalnie zagrożone. Służby mogą prowadzić dodatkowe kontrole osób, pojazdów oraz budynków publicznych, szczególnie na obszarach wymagających większej ochrony.

Przewidziano także wzmocnienie ochrony środków komunikacji publicznej oraz ważnych obiektów. W określonych sytuacjach wprowadzane mogą być ograniczenia dotyczące dostępu osób postronnych do przedszkoli, szkół i uczelni. Personel instytucji objętych odpowiednimi procedurami powinien pozostawać w gotowości do działania, a pracownicy są informowani o konieczności zachowania szczególnej ostrożności.

CHARLIE na wybranych obszarach kolejowych

Trzeci stopień alarmowy CHARLIE oznacza wyższy poziom zagrożenia. Może zostać wprowadzony między innymi po wystąpieniu zdarzenia wskazującego na prawdopodobny cel ataku terrorystycznego, po uzyskaniu wiarygodnych i potwierdzonych informacji o planowanym ataku na terytorium Polski lub w przypadku zagrożenia, którego skutki mogłyby dotknąć obywateli, instytucje lub infrastrukturę Rzeczypospolitej znajdujące się poza granicami kraju.

W obecnie obowiązujących zarządzeniach stopień CHARLIE dotyczy obszarów linii kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. oraz PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa Sp. z o.o. Utrzymanie wyższego poziomu alarmowego na tych terenach wiąże się z koniecznością zastosowania dodatkowych środków ochrony infrastruktury.

Wśród działań przewidzianych dla stopnia CHARLIE znajduje się między innymi wprowadzenie dyżurów osób odpowiedzialnych za uruchamianie procedur na wypadek zdarzeń o charakterze terrorystycznym. Sprawdzana jest również dostępność obiektów wyznaczonych jako potencjalne zastępcze miejsca czasowego pobytu dla ludności w razie konieczności przeprowadzenia ewakuacji.

Dodatkowe procedury obejmują również wydanie broni, amunicji i środków ochrony osobistej uprawnionym osobom wyznaczonym do realizacji zadań ochronnych. W miejscach wymagających szczególnego zabezpieczenia może zostać wprowadzony dodatkowy całodobowy nadzór.

BRAVO-CRP i zwiększona czujność w cyberprzestrzeni

Na całym terytorium Polski utrzymano także drugi stopień alarmowy CRP – BRAVO-CRP. Dotyczy on bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych i został wprowadzony w celu przeciwdziałania zagrożeniom występującym w cyberprzestrzeni.

W czasie obowiązywania tego stopnia instytucje publiczne oraz podmioty odpowiedzialne za elementy infrastruktury krytycznej prowadzą wzmożone monitorowanie stanu bezpieczeństwa swoich systemów. Szczególna uwaga poświęcana jest wykrywaniu ewentualnych naruszeń bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej oraz sprawdzaniu dostępności usług świadczonych drogą elektroniczną.

Personel odpowiedzialny za bezpieczeństwo systemów powinien pozostawać w podwyższonej gotowości. W kluczowych organizacjach mogą być wprowadzane całodobowe dyżury administratorów najważniejszych systemów oraz osób posiadających uprawnienia do podejmowania decyzji w sprawach związanych z bezpieczeństwem teleinformatycznym.

Utrzymywanie stopnia BRAVO-CRP nie oznacza automatycznie, że doszło do konkretnego cyberataku. Jest przede wszystkim elementem systemu prewencji i ma umożliwić szybsze reagowanie na potencjalne incydenty oraz ograniczenie skutków ewentualnych zagrożeń.

Stopnie alarmowe to przede wszystkim sygnał dla służb i administracji

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podkreśla, że wprowadzenie stopni alarmowych jest przede wszystkim sygnałem dla służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo oraz całej administracji publicznej do zachowania szczególnej czujności. W praktyce oznacza to uruchomienie określonych procedur, zwiększenie nadzoru i gotowości do szybkiej reakcji.

Znaczącą rolę w systemie bezpieczeństwa odgrywają również administratorzy obiektów użyteczności publicznej. Są oni zobowiązani do prowadzenia wzmożonej kontroli zarządzanych przez siebie miejsc oraz do odpowiedniego reagowania na sytuacje mogące wskazywać na zagrożenie.

Władze zwracają jednocześnie uwagę na rolę obywateli. Podczas obowiązywania stopni alarmowych szczególnej uwagi wymagają wszelkie nietypowe i niestandardowe sytuacje. Dotyczy to między innymi osób zachowujących się w sposób wzbudzający uzasadnione podejrzenia, pozostawionych bez opieki pakunków, toreb i plecaków w miejscach publicznych, a także samochodów, zwłaszcza pojazdów transportowych, zaparkowanych w pobliżu miejsc zgromadzeń.

Każda sytuacja mogąca wskazywać na realne zagrożenie powinna zostać niezwłocznie zgłoszona odpowiednim służbom. W przypadku zagrożenia należy zadzwonić pod numer alarmowy 112 i przekazać możliwie dokładne informacje.

Podwyższona gotowość do końca listopada

Przedłużenie obowiązywania stopni CHARLIE, BRAVO i BRAVO-CRP oznacza utrzymanie podwyższonej gotowości państwowych służb, administracji oraz instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo do 30 listopada 2026 roku, do godziny 23:59. Zakres obowiązywania poszczególnych stopni został dostosowany do rodzaju i obszaru potencjalnych zagrożeń.

Na wybranych obszarach infrastruktury kolejowej nadal obowiązuje trzeci stopień CHARLIE, na pozostałym terytorium kraju oraz wobec wskazanej polskiej infrastruktury energetycznej poza granicami państwa – drugi stopień BRAVO, natomiast cała Polska pozostaje objęta stopniem BRAVO-CRP dotyczącym bezpieczeństwa w cyberprzestrzeni.

Utrzymanie tych środków ma charakter prewencyjny i służy zwiększeniu zdolności państwa do wykrywania oraz neutralizowania potencjalnych zagrożeń. Jednocześnie władze apelują o zachowanie spokoju, rozwagi i czujności oraz o nielekceważenie informacji, które mogą mieć znaczenie dla bezpieczeństwa publicznego.