Czy sam pomysł na biznes jest chroniony prawem?
Wielu przedsiębiorców zakłada, że skoro wymyślili coś jako pierwsi, to pomysł automatycznie do nich należy. Prawo autorskie chroni twórczy sposób wyrażenia pomysłu, np. tekst, grafikę czy kod, ale nie samą ideę biznesową. To, że jako pierwszy wymyślisz model działania firmy, nie daje Ci wyłączności na jego wykorzystanie. Nie oznacza to jednak, że nie możesz chronić poufnego know-how lub rozwiązań technicznych.
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji chroni tajemnicę przedsiębiorstwa. Chodzi o informacje mające wartość gospodarczą, które nie są powszechnie znane ani łatwo dostępne, a firma podjęła działania, by zachować je w poufności. Dlatego warto ograniczać dostęp do wrażliwych materiałów i określać zasady ich udostępniania.
Umowa o zachowaniu poufności – co powinna zawierać?
Przed ujawnieniem szczegółów warto rozważyć umowę o poufności. Pojawia się wtedy pytanie: NDA – co to? To porozumienie określające zasady korzystania z informacji i ich ujawniania. Więcej o tym zabezpieczeniu przeczytasz w poradniku Studium Przedsiębiorczości. Dobrze przygotowana umowa NDA powinna precyzyjnie określać:
- jakie informacje uznaje się za poufne i w jakiej formie mogą zostać przekazane,
- cel, w jakim druga strona może z nich korzystać,
- czas trwania obowiązku poufności, także po zakończeniu współpracy,
- wyjątki, np. informacje publicznie dostępne lub ujawnione na żądanie sądu,
- obowiązek zwrotu lub zniszczenia materiałów po zakończeniu rozmów,
- ewentualną karę umowną za naruszenie postanowień.
Kara umowna nie jest obowiązkowa, ale może ułatwić dochodzenie roszczeń bez wykazywania wysokości szkody. NDA może być jednostronne lub wzajemne – zależnie od tego, kto ujawnia informacje.
Znaki towarowe, patenty i prawa autorskie jako dodatkowa ochrona
NDA nie zastępuje ochrony własności intelektualnej. Nazwę marki lub logo można zgłosić jako znak towarowy w Urzędzie Patentowym RP albo EUIPO (Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej). Po rejestracji ochrona obejmuje wskazane towary i usługi na określonym terytorium.
Ważne: Wynalazki mogą podlegać ochronie patentowej, a określone rozwiązania techniczne – ochronie jako wzory użytkowe.
Jeśli zlecasz wykonanie strony, aplikacji lub grafik, zadbaj o prawa do rezultatów. Umowa przenosząca autorskie prawa majątkowe wymaga formy pisemnej lub elektronicznej z podpisem kwalifikowanym oraz wskazania pól eksploatacji. Alternatywą może być licencja. Samo zapłacenie za projekt nie oznacza nabycia praw.
Codzienne praktyki, które ograniczają ryzyko wycieku informacji
Poufne informacje warto udostępniać wyłącznie osobom, które rzeczywiście ich potrzebują. Przydatne są też ograniczenia dostępu do dokumentów i przekazywanie szczegółów współpracy etapami.
Pracownikom i współpracownikom jasno określ zasady poufności. Przy pracownikach mających dostęp do szczególnie ważnych informacji można rozważyć pisemną umowę o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia, która wymaga wypłaty odszkodowania.
Warto też mieć realistyczne oczekiwania. Część funduszy inwestycyjnych odmawia podpisywania NDA na wczesnym etapie rozmów, bo analizuje setki podobnych projektów. Wtedy najlepszą ochroną jest przemyślany zakres ujawnianych danych. Pomysł sam w sobie rzadko jest najcenniejszy – liczą się wykonanie, zespół i wiedza, której nie da się przekazać w jednej prezentacji.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.