W dokumentach ZUS może znajdować się okres opieki nad dzieckiem, który został rozliczony mniej korzystnie albo w ogóle nie trafił do kapitału początkowego. W takiej sytuacji warto wrócić do starej decyzji i dokładnie ją sprawdzić.
Problem dotyczy przede wszystkim osób, które pracowały przed 1 stycznia 1999 r. Wtedy system emerytalny wyglądał zupełnie inaczej, a ZUS nie prowadził jeszcze indywidualnych kont w obecnej formie. Okresy wcześniejszego zatrudnienia i ubezpieczenia trzeba dziś odtworzyć na podstawie dokumentów. Kapitał początkowy stanowi później jeden z elementów wyliczenia emerytury.
Najważniejsza zmiana dotyczy opieki nad dzieckiem
Tu kryje się rzecz, którą wielu emerytów może przeoczyć. Od 1 maja 2015 r. ZUS stosuje korzystniejszą zasadę przy ustalaniu kapitału początkowego za określone okresy opieki nad dzieckiem. Zamiast wcześniejszego przelicznika 0,7 proc. podstawy wymiaru za każdy rok stosuje 1,3 proc. To dokładnie taki sam wskaźnik, jaki obowiązuje przy okresach składkowych. Zasada obejmuje m.in. urlop wychowawczy oraz okres niewykonywania pracy z powodu osobistej opieki nad dzieckiem.
Nie oznacza to jednak, że każdy rodzic dostanie podwyżkę. Jeśli ZUS już wcześniej uwzględnił cały właściwy okres i zastosował korzystny wskaźnik, ponowne przeliczenie niczego nie zmieni. Szansa pojawia się wtedy, gdy w dokumentacji zabrakło części okresu opieki albo wcześniejsze wyliczenie powstało według starych zasad.
Sprawdź, co dokładnie uwzględnił ZUS
Szczególnej uwagi wymagają osoby, które w latach 70., 80. lub 90. przerwały pracę, aby zajmować się dziećmi. Po tylu latach łatwo zapomnieć o szczegółach, a jeszcze łatwiej zgubić dokumenty. Tymczasem świadectwo pracy, zaświadczenie pracodawcy czy dokument potwierdzający urlop wychowawczy mogą mieć dziś konkretną wartość finansową.
ZUS wskazuje, że przy ponownym ustaleniu kapitału można przedstawić dokumenty potwierdzające wcześniej nieuwzględnione okresy, w tym urlop wychowawczy. W określonych przypadkach okres osobistej opieki nad dzieckiem można wykazać także aktem urodzenia dziecka oraz oświadczeniem o sprawowaniu opieki.
Przepisy przewidują limity. Przy opiece nad dzieckiem do ukończenia przez nie 4 lat zasadniczo można uwzględnić do 3 lat na każde dziecko, ale łącznie nie więcej niż 6 lat. Dodatkowe możliwości dotyczą dzieci, których stan zdrowia wymagał szczególnej opieki.
Emerytura już przyznana? Nadal możesz działać
Nie musisz być osobą dopiero przygotowującą się do emerytury. ZUS pozwala ponownie ustalić kapitał początkowy także wtedy, gdy świadczenie już pobierasz. Wystarczy, że pojawiły się nowe dokumenty albo wcześniejsze przepisy spowodowały mniej korzystne wyliczenie.
Do tego służy wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego. Możesz złożyć go w dowolnym momencie, a ZUS wskazuje również możliwość załatwienia sprawy elektronicznie. Jeżeli ponowne wyliczenie podniesie kapitał, może ono przełożyć się na wyższą emeryturę.
Warto jednak pamiętać o jednej ważnej rzeczy. Wyższe świadczenie po ponownym przeliczeniu nie oznacza automatycznie wyrównania za wszystkie poprzednie lata. W przypadku emerytury ustalonej ponownie na wniosek nowe świadczenie przysługuje co do zasady od miesiąca, w którym złożysz wniosek.
Nie tylko matki powinny zajrzeć do dokumentów
Choć temat najczęściej kojarzy się z kobietami, przepisy nie ograniczają go wyłącznie do matek. Ojciec również może mieć w swoim przebiegu ubezpieczenia okres związany z osobistą opieką nad dzieckiem. Liczy się faktyczny okres spełniający ustawowe warunki, a nie samo rodzicielstwo.
Dlatego zamiast zastanawiać się, czy „należy się dodatek za dzieci”, lepiej postawić inne pytanie: czy ZUS prawidłowo uwzględnił wszystkie okresy opieki przy ustalaniu mojego kapitału początkowego?
To zasadnicza różnica. Sam fakt wychowania dzieci nie daje automatycznie prawa do większej emerytury. Pieniądze mogą pojawić się dopiero wtedy, gdy w konkretnym przypadku okaże się, że kapitał początkowy można ustalić korzystniej.
Jeśli masz starą decyzję ZUS, warto więc poświęcić kilka minut na jej sprawdzenie. Szczególnie ważne są daty, okresy urlopu wychowawczego oraz informacje o czasie, w którym nie pracowałeś z powodu opieki nad dzieckiem. Jeżeli czegoś brakuje, poszukaj dawnych świadectw pracy, zaświadczeń i innych dokumentów. Kilkadziesiąt lat, które minęło od tamtych wydarzeń, nie oznacza, że temat jest zamknięty.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.