Najwięcej problemów sprawiają formalności, które na pierwszy rzut oka wydają się proste. Obdarowany musi sprawdzić, czy powinien zgłosić otrzymany majątek, pilnować terminu oraz zachować dowody przekazania pieniędzy. Nawet prawidłowo opisany przelew nie zastąpi wymaganego zgłoszenia, a późniejsze zwrócenie środków darczyńcy nie musi usunąć skutków podatkowych. W efekcie próba naprawienia jednego błędu może przynieść kolejne komplikacje.
Darowizna za 150 tys. zł może oznaczać 9209 zł podatku, jeśli obdarowany nie dopilnuje formalności. Kluczowe znaczenie ma art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przepis obejmuje między innymi małżonków, dzieci, rodziców, dziadków, wnuki, rodzeństwo, pasierbów, ojczyma i macochę. Co do zasady pozwala całkowicie uniknąć podatku, ale wymaga spełnienia określonych warunków. Przy darowiźnie pieniężnej przekraczającej ustawowy limit obdarowany musi udokumentować otrzymanie środków przelewem na własny rachunek lub przekazem pocztowym. Musi też złożyć formularz SD-Z2 w ciągu sześciu miesięcy od powstania obowiązku podatkowego.
Zwrot pieniędzy nie cofa automatycznie darowizny
Problem pojawia się, gdy obdarowany przekracza termin zgłoszenia, a następnie próbuje przekonać urząd skarbowy, że darowizny w rzeczywistości nie przyjął. Może twierdzić, że przelew stanowił pomyłkę albo że zwrócił otrzymaną kwotę. Takie argumenty nie przesądzają jednak o wyniku sprawy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych można znaleźć stanowisko, zgodnie z którym późniejsze odwołanie darowizny nie usuwa wstecz jej skutków podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 września 2011 r., sygn. II FSK 540/10, wskazał, że odwołanie darowizny wywołuje skutki na przyszłość. Podobne podejście prezentowały wojewódzkie sądy administracyjne, między innymi we Wrocławiu 8 kwietnia 2021 r. w sprawie I SA/Wr 759/19. Oznacza to, że sam zwrot pieniędzy nie gwarantuje anulowania obowiązku podatkowego.
Termin ma znaczenie, ale przepisy się zmieniły
Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że formularz SD-Z2 można złożyć elektronicznie, osobiście lub pocztą. Zgłoszenie nie jest potrzebne między innymi wtedy, gdy darowiznę objęto aktem notarialnym albo łączna wartość nabyć od jednej osoby w odpowiednim okresie pięciu lat nie przekracza 36 120 zł.
Ważna zmiana weszła w życie 7 stycznia 2026 r. W określonych przypadkach podatnik może teraz wnioskować o przywrócenie terminu na zgłoszenie darowizny, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wniosek należy złożyć w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny opóźnienia i dołączyć formularz SD-Z2. Nowe zasady nie obejmują jednak automatycznie wszystkich wcześniejszych spraw.
Dlatego przed zwrotem pieniędzy lub próbą wycofania zgłoszenia warto sprawdzić datę otrzymania darowizny, dokumentację przelewu i aktualne przepisy. W sprawach podatkowych liczą się nie tylko intencje stron, lecz także rzeczywisty przebieg transakcji oraz dochowanie ustawowych wymogów.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.