Problem polega na tym, że wraz z dodatkowymi możliwościami pojawił się skomplikowany system zasad. Jedne dni są płatne, inne nie. Część można zgłosić niemal w ostatniej chwili, a część wymaga wcześniejszego wniosku. Niektóre przepadają z końcem roku. W efekcie nawet osoby dobrze znające Kodeks pracy coraz częściej mają wątpliwości.
Podstawę nadal stanowi urlop wypoczynkowy. Pracownikowi przysługuje 20 lub 26 dni, zależnie od stażu pracy. To rozwiązanie od lat pozostaje bez zmian. Rewolucję przyniosła dopiero nowelizacja przepisów z 2023 roku, która wdrożyła unijne dyrektywy dotyczące równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz bardziej przejrzystych warunków zatrudnienia. Od tego momentu katalog dostępnych uprawnień wyraźnie się poszerzył.
W praktyce pracownik może dziś wykorzystać nawet 35 dni różnych form wolnego w ciągu roku. Do tej puli zaliczają się nie tylko dni urlopu wypoczynkowego, lecz także urlop opiekuńczy, zwolnienie z powodu działania siły wyższej oraz dni na opiekę nad dzieckiem. Każde z tych rozwiązań rządzi się jednak własnymi zasadami.
Największą nowością okazał się pięciodniowy urlop opiekuńczy. Przysługuje każdemu pracownikowi bez względu na staż i pozwala zapewnić opiekę nie tylko dziecku, ale również rodzicowi, małżonkowi, partnerowi albo osobie mieszkającej we wspólnym gospodarstwie domowym, jeśli wymaga wsparcia z poważnych powodów zdrowotnych. Wniosek trzeba złożyć najpóźniej dzień przed rozpoczęciem wolnego. Pracodawca nie może odmówić, ale za ten okres nie wypłaca wynagrodzenia.
Inaczej wygląda zwolnienie z powodu działania siły wyższej. Obejmuje dwa dni lub 16 godzin rocznie i służy nagłym sytuacjom, takim jak wypadek czy niespodziewana choroba bliskiej osoby. Pracownik może zgłosić potrzebę skorzystania z tego uprawnienia nawet w dniu rozpoczęcia nieobecności. Zachowuje przy tym prawo do połowy wynagrodzenia. Warto jednak pamiętać, że niewykorzystane godziny znikają wraz z końcem roku.
Bez zmian pozostały natomiast przepisy dotyczące rodziców dzieci do 14. roku życia. Nadal mogą oni skorzystać z dwóch dni albo 16 godzin w pełni płatnego zwolnienia na opiekę nad dzieckiem. To rozwiązanie sprawdza się podczas nagłych problemów, gdy trzeba odebrać dziecko ze szkoły, przedszkola lub zostać z nim w domu.
Eksperci prawa pracy zwracają uwagę, że nowe przepisy zwiększyły elastyczność zatrudnienia, ale jednocześnie nałożyły na pracowników większą odpowiedzialność za pilnowanie terminów i zasad. Wystarczy pomylić rodzaj wolnego albo zapomnieć o terminie złożenia wniosku, by stracić część przysługujących uprawnień. Więcej wolnego nie zawsze oznacza więc większy komfort. Czasem oznacza przede wszystkim konieczność bardzo dobrej znajomości przepisów.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.